I’ve got the power

Het gangbare beeld van de ouder-kind-relatie is gebaseerd op een asymmetrisch-afhankelijke  machtsstructuur (Engels: asymmetrically-dependent power structure (kortweg asymmetric power structure) – ik sta open voor een betere vertaling). In een dergelijke structuur binnen een relatie is in meer of mindere mate de ene persoon de machthebber en de andere de ondergeschikte.  In voorgenoemde relatie is het uiteraard de ouder die als machthebber beschouwd wordt, en het kind als de ondergeschikte.

Dit beeld is de basis waarop al onze gangbare bewuste en onbewuste opvoedtechnieken worden gebaseerd. Altijd is het uitgangspunt de wensen en behoeften van de ouder. Het doel van de toegepaste technieken is om het kind te laten doen wat de ouder wil. De ene keer wordt hiervoor een overduidelijk machtsmiddel gebruikt, zoals straffen in de vorm van bijvoorbeeld fysiek geweld of het apart zetten van het kind. De andere keer wordt een subtieler machtsmiddel gebruikt, waarvan zelfs de ouders zich vaak niet eens bewust zijn dat het een machtsmiddel is. Dit zijn bijvoorbeeld emotionele chantage, of beloning.

In een dergelijke relatie is het wachten op het moment dat de ondergeschikte partij op zoek gaat naar een kans om de macht te grijpen. Want wie is er nu voor zijn plezier een ondergeschikte? Het gaat ‘mis’ wanneer ouders het gevoel krijgen dat de balans zich omdraait. Dit gebeurt wanneer het kind de leiding begint te nemen en de ouder de ondergeschikte partij aan het worden is. Het kan zelfs zover gaan dat het kind daadwerkelijk de machthebber is geworden binnen de relatie. In beide gevallen zal de ouder proberen om de machtsverhouding weer terug te krijgen zoals hij was (want wie wil er nu graag de ondergeschikte zijn?), en ontstaat een continue machtsstrijd waarbij het onzeker is wie uiteindelijk de winnende partij zal worden.

Wanneer je je als ouder in een dergelijke machtsstrijd bevindt, en je beeld van de ouder-kind-relatie er een is van machthebber-ondergeschikte, dan zul je niet zien dat deze strijd alleen maar verliezers kent. Een andere optie is er in je ogen niet, het is erop of eronder. Het idee dat je een gelijkwaardige relatie kunt hebben met je kind, waarbinnen je beide winnaar bent, waarbij je samen naar oplossingen zoekt, en je beide streeft naar het vervullen van je eigen behoeftes en die van de ander, is een enorme paradigma-verschuiving. Misschien zo groot dat je het er in eerste instantie absoluut niet mee eens kunt zijn. Maar laat het eens bezinken. En probeer het eens. En kijk wat er gebeurt…

Naar aanleiding van een artikel via forum.kroost.org over PBS (Positive Behavior Support): http://nobo.komagata.net/pub/Komagata13-PBS.pdf

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s